Zaaien met de juiste kweekkas en zaaigrond

kweekkas

Droom je over een prachtige tuin(kas) waar zelfs tuinarchitecten jaloers op zouden zijn? Of misschien droom je kleiner en wil je gewoon niet dat je planten direct het loodje leggen zodra je ze in de grond stopt.

Hoe dan ook: in dit artikel lees je onder andere over welke kweekkas en potgrond je het beste gebruikt bij het zaaien van bloemen, groenten, bomen en planten. We nemen je stap voor stap mee in het proces en geven je tussendoor allerlei tips.

Zaaien met succes: een stappenplan

Zaaien is niet willekeurig wat zaadjes in de grond stoppen en vervolgens hopen op het beste. Het vergt ietsje meer inzet dan dat. Wat dat betreft is het een kunst en wetenschap tegelijkertijd. Elke bloem, kruid, boom of plant heeft specifieke omstandigheden nodig om succesvol te kunnen groeien.

Ook zijn niet alle zaden hetzelfde: sommigen houden van warmte, terwijl anderen liever in de schaduw ontkiemen. Dus voordat je begint, is het belangrijk om te weten wat je zaden nodig hebben. Het laatste wat je wilt is een zonnebloem planten op een plek waar de zon nooit schijnt.

Stap 1: Standplaats

Als je zaadjes hebt die warmte nodig hebben, kan je ze gewoon in een bakje of klein kasje zaaien. Maar waar zet je die neer? Een makkelijke plek is gewoon op een vensterbank:

Kies daarbij een venterbank uit van een raam die voldoende zonlicht krijgt tot 12:00 en na 15:00. Met andere woorden: kies liever geen vensterbank op het zuiden uit, omdat het dan tussen 12:00 en 15:00 veels te heet wordt voor de zaailingen. Ter informatie: de zon komt op in het oosten en gaat onder in het westen. In de middag staat de zon in het zuiden, dus je vensterbank moet daar niet recht tegenover staan.

Het beste is een vensterbank gericht naar het oosten. Dan krijgen de zaadjes ’s morgens veel licht. Een raam op het westen kan ook prima. En logischerwijs kies je dus nooit voor een vensterbank gericht op het noorden, omdat de zon daar letterlijk nooit schijnt.

Houd daarbij ook rekening met de isolatiewaarde van het raam: ’s nachts daalt de temperatuur natuurlijk sowieso. Dus als je ramen van enkelglas zijn of gewoon dubbelglas, dan straalt het soms behoorlijk wat kou af. Als oplossing zou je de kweekkas even van de vensterbank af kunnen halen.

Ook als je kweekkasje in bijvoorbeeld een verwarmde serre staat, let er dan dus op dat je ‘m niet te dicht bij de schuifdeuren zet!

Verderop in dit artikel ontdek je ook nog een andere, makkelijke manier om de temperatuur goed te houden: de verwarmde kweekkas.

Stap 2: Welk soort kweekkas gebruik je?

Waarin kun je het beste je zaden zaaien: Bijvoorbeeld in een kweekkas, plastic bakje of in een bloempot? Het antwoord daarop hangt naast de warmtebehoefte ook vooral af van de grootte van de zaden.

Hoe groter het zaad, hoe langer ze in het wild moeten zien te overleven voordat ze kunnen ontkiemen: van orchideeën bijvoorbeeld, zijn de zaadjes superklein. Dat komt, doordat die toch meteen op de vochtige aarde vallen óf met de wind meewaaien naar een plek met een vochtige bodem. Om die laatste reden vind je ook in Nederlands zelfs steeds vaker orchideeën in het wild.

Maar een trachycarpus heeft zaden die niet altijd meteen in de vochtige aarde vallen. Of sterker nog: een kokospalm met z’n reusachtige kokosnoten. Voordat zo’n kokosnoot een keer goed en stevig onder het strandzand ligt, gaat er wel een tijdje overheen waarschijnlijk.

Die achtgrondinformatie geeft ook direct antwoord op de vraag: hoe diep moet je zaaien?

De vuistregel hiervoor is ongeveer 1 tot 2 de grootte van het zaadje. Dus als het zaadje 1cm groot is, dan maak je een kuiltje van zo’n 1 tot 2cm diep.

Kleine zaadjes: kweekbakken

Kweekbakken gebruik je sowieso voor de hele kleine zaadjes. Het is anders erg lastig te bepalen hoeveel zaadjes je nou in elk bloempotje of tray hebt gestopt. Pas als deze zaadjes ontkiemen en een paar blaadjes hebben, kun je ze verhuizen naar hun eigen bloempotjes.

Strooi de zaadjes liever niet direct uit het zakje, maar strooi eerst wat op je hand. Dan kun je tenminste nog enigszins een beetje zien of het gelijk verdeeld is en valt niet meteen de helft van al het zaaigoed op 1 plek van de bak.

Hieronder vind je enkele mooie of veelgekochte kweekkassen:

Een verwarmde kweekbak gebruiken

Sommige exoten hebben flink wat warmte nodig om goed te kunnen ontkiemen. Denk hierbij aan palmsoorten zoals de Chamaerops humilis; groenten zoals courgettes en knolselderij; en varens.

Om zo’n verwarmde kweekkas succesvol te gebruiken, volgen hier enkele tips:

  • Check regelmatig op watercondens: poets overmatig condens weg en houdt eventueel het ventilatiedeurtje van de deksel open.
  • Let erop dat je de juiste temperatuur instelt voor de soort dat je kweekt;
  • Draai de kweekbak zo nu en dan een kwartslag, zodat de zaailingen aan alle kanten voldoende licht krijgen (en dus niet scheef gaan groeien).

Hieronder kun je zo’n handige verwarmde kweekbak kopen, die ook nog eens speciaal ontworpen is voor op de vensterbank:

Middelgrote zaden: zaaitray met vakjes

Middelgrote zaadjes kun je kweken in een zaaitray. Dat is een kweekbak met allemaal aparte vakjes. Heb je zaadjes die supermakkelijk te kweken zijn? Dan doe je gewoon 1 zaadje per vakje. En anders doe je er 3 per vakje. Mochten er dan wat zwakke plantjes uitkomen (te herkennen aan schriele of hangende sprieten, of een rare kleur), dan kun je die eventueel wegknippen, zodat de sterkste alle ruimte krijgt.

Zaden die je hierin kunt kweken zijn bijvoorbeeld die van kruiden, of groenten zoals paprika, meloen, augurken en pepers.

Grotere zaden: plastic bloempot of kweekpot

Grote zaden zoals die van de zonnebloem, kun je prima in een kweekpot zaaien.

Ook kun je kweekpotjes prima gebruiken voor bananenplanten en Strelitzia’s, maar dek deze wel eerst  af met aluminiumfolie en zet ze op de verwarming. Zodra je de eerste sprietjes ziet verschijnen, haal je de aluminiumfolie eraf.

Stap 3: de juiste potgrond kiezen

Kweken kan meestal niet in universele potgrond. Dit kan namelijk onkruid en schimmels bevatten. Je kweekt dan zonder dat je het doorhebt paddenstoelen en onkruid erbij.

Daarnaast heeft elke groente, plant, boom of bloem heeft zijn eigen bodem-omstandigheden nodig:

Eenjarige planten en bloemen

Zaden die supermakkelijk ontkiemen doen het prima in universele potgrond. Maar dit zijn dan ook meestal de plantjes die we om die reden ‘onkruid’ noemen ;-) Maar wij willen waarschijnlijk soorten kweken die minder makkelijk dan onkruid ontspruiten. Enige uitzondering hierop zijn eenjarige planten: ook die moeten ervoor zorgen dat ze binnen no time tot volwassen planten groeien. Daardoor zijn die van nature ook behoorlijk sterk.

Als je voor het eerst begint met zaaien en je hebt bijvoorbeeld zo’n leuke kweekkas op poten van Lidl gescoord, dan zou ik zeker beginnen te experimenteren met eenjarige planten en bloemen.

Leuke bloemen hiervoor zijn bijvoorbeeld:

  • Goudsbloem (Calendula)
  • Afrikaantjes
  • Cosmea
  • Begonia
  • Petunia
  • Spaanse margriet
  • Dahlia
  • Eenjarige stokroos

Lees ook zeker ons speciale artikel over het zaaien en kweken van een Trachycarpus!

Palmboom zelf kweken met palmboom zaden

Je eigen palmboom kweken in 11 stappen

Perliet met kokosvezel

Over het algemeen is het sowieso belangrijk dat de grond luchtig is en het vocht goed doorlaat. Anders rotten de zaadjes in no time weg.

Om die reden kun je zelf makkelijk goede stekgrond maken: Mix daarvoor kokosgrond met perliet. De verhouding hiervoor is in principe gewoon 50/50. Als je er zeker van wilt zijn of je de juiste verhouding hebt voor de specifieke plant die je gaat zaaien, dan zou ik het voor de zekerheid nog even Googlen.

Kokosvezel houdt vocht goed vast zonder dat het echt nat wordt. Ook is het luchtig qua structuur, wat belangrijk is voor de zaden. En het heeft een neutrale pH-waarde, dus kan de zuurgraad van de bodem niet beïnvloeden, wat soms belangrijk is bij sommige zaden.

Perliet is verbetert ook de beluchting en drainage en zorgt ervoor dat de zaden sneller ontkiemen.

Kokosvezel en perliet van écht goede kwaliteit zonder rommel erin haal je het beste bij Sybotanica (zoals de meeste mensen).

Vermiculiet

Vermiculiet gebruik je voor zaden die wél wat meer vocht nodig hebben om te kunnen ontkiemen. Vermiculiet neemt makkelijk vocht en voedingsstoffen op. Daarnaast verbetert het ook de beluchting en de bodemtextuur.

Zaden die een wat meer vochtige grond nodig hebben zijn bijvoorbeeld:

  • Trachycarpus palmbomen
  • Zonnebloemen
  • Komkommers
  • Courgettes

Je kunt vermiculiet mengen met kokosvezel of speciale potgrond voor de desbetreffende plantsoort.

Ook hier geldt: wil je vermiculiet van premiumkwaliteit? Dan raden we altijd Sybotanica aan!