Lavagruis, -split, -korrels, vulkastrat en andere lavastenen voor planten

Lava is hot. Niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk in de wereld van plantenliefhebbers. En terecht, want deze natuurlijke bodemverbeteraar zit barstensvol mineralen, is duurzaam, luchtig, én multifunctioneel.

In dit artikel duiken we diep de lavagrond in. Van lavagruis en lavameel tot vulcastrat en alles daartussenin. We nemen de eigenschappen, toepassingen en verschillen tussen deze 6 vormen van lavastenen voor planten onder de loep.

Waarom zou je lava in je potgrond of tuin gebruiken?

Lava is eigenlijk gewoon gestold magma dat miljoenen jaren onder hoge druk in de aarde heeft gezeten. Als die lava afkoelt en in kleinere stukjes breekt, ontstaat er een superhandig poreus materiaal. En die steenstructuur is nou net wat lavasteen zo goed maakt om voor planten, je potgrond en/of voor in de tuin te gebruiken als bodemverbeteraar of substraat.

De voordelen van lavastenen in het algemeen

• Lekker poreus: het houdt water vast, maar de boel wordt niet te nat
• Goede luchtcirculatie: het zorgt voor een betere beluchting van de grond
• Boordevol mineralen: denk aan silicium, ijzer, calcium, magnesium en allerlei sporenelementen
• Gaat lang mee: het breekt nauwelijks af, dus je hoeft het niet steeds te vervangen
• Natuurlijk en duurzaam: een puur product, zonder kunstmatige toevoegingen.

Het fijne van deze producten is dat ze niet alleen werken, maar ook nog eens goed zijn voor het milieu. Ze vergaan niet, vele vormen ervan kun je hergebruiken zoals je zult gaan lezen, én ze zijn 100% natuurlijk. Met lava investeer je dus in gezonde planten én een beetje in de planeet!

Dus lavasubstraat helpt je planten en bomen aan sterke wortels, een betere groei én een bodem die jarenlang meegaat.

Wel belangrijk om te weten: er zijn verschillen tussen de lavastenen. De vorm en de grootte van de korrels bepalen waar je het precies voor kunt gebruiken en wat het effect is. Om die reden beginnen we hieronder eerst met een handig schema, zodat je het in 1 oogopslag ziet. Vervolgens ontdek je de details van de verschillende vormen en de aanbieders waar je ze kopen kunt.

Schema met vergelijking van de 6 soorten vulkaan steen

Voordat we elke vorm uitgebreid bespreken, starten we eerst meteen even met een overzicht. Hierin staan alle soorten alvast overzichtelijk op een rijtje voor je (scroll van links naar rechts). Het is in het schema natuurlijk wel wat beknopt: meer details per soort lees je verder in dit artikel.

Lavameel: de minerale booster

Lavameel is de fijnste vorm van lava. Het lijkt op grijs poeder en wordt meestal gebruikt als bodemverbeteraar of bladmeststof. Dit fijne goedje zit boordevol mineralen en sporenelementen in een vorm die planten makkelijk kunnen opnemen. Je kunt het zien als een soort natuurlijke multivitamine voor je planten.

Eigenschappen van lavameel

• Zeer fijne structuur, lijkt op grof meel of zand;
• Rijk aan mineralen zoals silicium, kalium, magnesium, calcium en sporenelementen, waardoor het ook veel gebruikt wordt in de biologische land- en tuinbouw;
• Vooral bekend om de silicium, omdat het een goed opneembare vorm ervan bevat, en silicium verhoogt de weerstand van plantjes;
• Langzame afgifte van mineralen;
• Verbetert de bodemstructuur;
• Stimuleert het bodemleven.

Wanneer gebruik je lavameel?

Als bodemverbeteraar: In de grond zorgt lavameel voor een betere structuur, minder verzuring en een activering van het bodemleven. Goede bacteriën worden hierdoor actiever, en dat is gunstig voor de opname van voedingstoffen door plantjes. Ook helpt het bij de binding van stikstof en fosfaten, waardoor plantenvoeding minder snel uit de grond gespoeld wordt wanneer het regent of je met je gietertje langs bent geweest.

Sommige mensen gebruiken lavameel ook als bladpoeder tegen schimmels of luizen. Door het op de bladeren te verstuiven, komt er een dun mineraallaagje op het blad liggen dat de plant beschermt. Let hierbij wel op met wind, want poeder waait makkelijk weg natuurlijk. En dat is minder fijn als dat in je gezicht is.

Het wordt ook vaak in combinatie met wormenmest gebruikt in potgrondmengsels, omdat deze 2 elkaar versterken: wormenmest bevat mycorrhiza en met de eigenschappen van lavameel maken ze de grond heel vruchtbaar.

Het schijnt ook goed te werken tegen mos en heermoes (‘kattenstaarten’). Dat komt omdat de meel de pH-waarde van de grond verhoogt.

Lavameel kopen

Let op het volgende als je lavameel kopen wilt: de prijsverschillen zijn vanwege de verschillende samenstellingen. Hoe hoger het gehalte aan pure lavameel, hoe duurder. Hoe goedkoper het product, hoe meer basaltmeel erdoorheen is gemengd.

Deze bodemverbeteraar en onkruidveroveraar bestel je gemakkelijk hier:

Bims puimsteen: het lichtgewicht van de soorten

Bims wordt ook wel pumice of puimsteen voor planten genoemd. Deze vorm is 1 van de lichtste vormen van lavasteen. Als je een handjevol oppakt, merk je dan ook meteen dat het bijna niks weegt.

Puimsteen voor planten wordt om die reden vooral veel gebruikt door bonsailiefhebbers. Het weegt dan misschien bijna niets, maar kan desondanks verrassend veel water opnemen: het zuigt water op als een soort spons, maar laat het ook weer snel los als de plant dorst heeft.

Daardoor is bims puimsteen perfect voor planten die snel last hebben van natte voeten en een luchtige, goed doorlatende bodem nodig hebben.

Eigenschappen van pumice

• Licht van gewicht (iets zwaarder dan perliet);
• Zeer hoge poriënvolume (tot zo’n 90% luchtruimte);
• Lichte kleur, meestal witgrijs tot lichtbruin;
• Geeft goede drainage maar houdt ook vocht vast;
• Is snel afgekoelde lava;
• Neutrale pH-waarde (maar let hier wel altijd op per aanbieder wat er precies bij het product staat hierover).

Hoe gebruik je puimsteen voor planten?

Het wordt vaak gemengd met potgrond voor onder andere:

• Cactussen
• Vetplanten
• Bonsai
• Yucca’s
• Tropische planten met dikke wortels of juist met kleine haarwortels

Bims puimsteen meng je door je potgrond om de luchtigheid te verhogen, of je gebruikt het onderin als drainagelaag. In beide gevallen geef je je planten letterlijk ademruimte.

Maar omdat geen enkele plant meteen kurkdroog wil staan, mix je het ook met andere grondsoorten en substraten in je potgrond. Doe je dat niet, dan loopt het water er wel heel erg gauw door.

Meestal gebruik je puimsteen voor planten samen met perliet: bims kan water en voeding even vasthouden en perliet kan dat niet.

Ook handig: doordat het in principe pH-neutraal is en van zichzelf niet noemenswaardig veel voeding bevat, kun je zelf de controle houden over de bemesting van je plant of boom.

Bij eigen bonsai potgrond maken wordt bims vaak gecombineerd met akadama en lavagruis, zodat je een mix krijgt die zowel water vasthoudt als luchtig is.

Bims puimsteen is ook populair bij het stekken van plantjes: vooral bij planten met fragiele worteltjes die snel kapotgaan in gewone potgrond.

Bims puimsteen kopen

Pumice is dan misschien iets duurder dan perliet, maar het gaat wel veel langer mee dan perliet. Bovendien kan bims dus ook vocht en voeding vasthouden en perliet niet.

Puimsteen voor planten kopen wij alleen bij Sybotanica, zodat je de garantie hebt dat je kwaliteit koopt. Van ons krijg je 10% extra korting als je de code KORTING10PALMTUIN.

Lees de recensies maar eens onder het product en oordeel zelf:

Lavagruis: structuurverbeteraar en mineralenleverancier

Onze favoriet! Lavagruis gebruiken wij echt voor bijna alle potgrondmixen.

Het is namelijk fijner dan korrels of split, maar grover dan zand. Laten we zeggen een korrelgrootte van ongeveer 1-4 mm. En juist die tussenmaat maakt het handig voor meerdere doeleinden.

Het is overigens zwaarder dan bims, maar nog steeds vrij licht en heel goed waterdoorlatend.

Wat is lavagruis: eigenschappen

• Fijne structuur, vergelijkbaar met grof zand;
• Houdt water beter vast dan grotere lavakorrels;
• Snellere water- en luchtcirculatie;
• Compact maar toch luchtig;
• Donkere kleur (roodbruin tot zwart);
• Ook geschikt voor kleinere plantenpotten.

Wat lavagruis verder zo bijzonder maakt, is z’n mineraalgehalte. Het bevat namelijk sporen van kalium, calcium, silicium en ijzer.

Waarvoor kun je lavagruis gebruiken?

Lavagruis is écht een allrounder. Je kunt het bijvoorbeeld gebruiken voor deze doeleinden:

Om je grond zwaarder en stabieler te maken, zodat bijvoorbeeld je bloempotten minder snel omvallen en je plant of boom steviger in z’n potje staat.

Om de structuur van kleigrond te verbeteren: lavagruis maakt de bodem luchtiger door de kleideeltjes uit elkaar te duwen.

Lavagruis wordt verder ook vaak gebruikt als mulchlaag, drainagelaag of als bodembedekking in borders.

Het houdt de bodem luchtig, voorkomt uitdroging én behoorlijk wat onkruid.

Als je lavagruis tussen tegels veegt, dan voorkom je daarmee dat regenwater erin blijft staan.

Zoals je al eerder las: wij gebruiken het voor bijna al onze potgrondmixen. Het overzicht van al onze eigen recepten vind je hier: Zelf potgrond maken: al onze recepten.

Let op: lavagruis heeft een vrij hoge pH-waarde. Het maakt de bodem dus minder zuur. Dat is geweldig voor mediterrane planten die van een kalkrijke grond houden, maar het is daardoor minder geschikt voor zuurminnende planten zoals azalea’s en rododendrons.

Lavagruis kopen

Lavagruis bestellen van de allerhoogste kwaliteit doen we ook bij Sybotanica. Vergeet de kortingscode niet die we je eerder in dit artikel gaven.

Lavakorrels: structuur en stabiliteit

Lavakorrels zijn naast bims ook een van de meest populaire lavaproducten. Dit zijn kleine korrels gestolde lava met een diameter van ongeveer 4-8 mm (of soms ook groter tot circa 16 mm). Ze nemen niet veel voeding op, maar zijn geweldig in het vasthouden van structuur en lucht. Daardoor zijn ze ideaal voor planten die snel last hebben van wortelrot.

Eigenschappen van lavakorrels

• Middelgrote korrels met een ruw oppervlak;
• Donkere kleur, meestal zwart tot donkerrood;
• Geeft een goede balans tussen zijn watervasthoudende vermogen en drainage;
• Duurzaam en breekt niet snel;
• Rijk aan mineralen die langzaam vrijkomen;
• Zwaarder dan bims, maar lichter dan gewone potgrond.

En weet je wat ook mooi is? Lava korrels zijn herbruikbaar! Dus als je je planten moet verpotten, dan kun je de lavakorrels afwassen, eventueel nog even kort koken om te steriliseren, en daarna opnieuw gebruiken.

Wanneer gebruik je lava korrels?

Lavakorrels zijn perfect voor deze doeleinden:

• Als hoofdbestanddeel van je plant op hydrocultuur;
• Als drainage-laag in potten of plantenbakken;
• Voor bonsai potgrond;
• Als decoratieve toplaag;
• Gemengd met pot- of tuingrond voor een betere grondstructuur.

Lavakorrels kopen

Ook de allerbeste kwaliteit lavakorrels is afkomstig van Sybotanica. Denk er wederom aan de kortingscode te gebruiken die je eerder in dit artikel hebt kunnen vinden.

Lavasplit: decoratief én functioneel

Lavasplit is grover en hoekiger van vorm, vaak tussen de 8 en 25 millimeter. Door zijn structuur laat het water goed door, voorkomt het plasvorming en vermindert het onkruidgroei. Ideaal dus voor droogteminnende planten, mediterrane borders of rotstuinen.

Eigenschappen van lava split

• Het is scherper dan bijvoorbeeld het ronde puimsteen en slibt daardoor de grond sneller dicht;
• Neemt warmte op, dus goed te gebruiken als bodembedekker;
• Gaat ook onkruid tegen;
• Minder waterretentie dan de kleinere vormen;
• Zeer duurzaam en breekt nauwelijks;
• Decoratief uiterlijk.

Wanneer gebruik je lavasplit?

Lavasplit kun je goed gebruiken voor:

• de drainage-laag in grote potten en plantenbakken (kijk hierbij wel uit dat de wortels er niet in kunnen komen, omdat ze dan snijwonden erdoor kunnen krijgen);
• Rotstuinen;
• als mulchlaag rond mediterrane planten (een laag van 3 à 5 cm is prima);
• paden en opritten (gebruik minstens een laag van 10 cm dik);
• als decoratie in tuinen;
• als bodembedekker rondom planten waarbij je ’s avonds de temperatuur wat stabieler wilt houden (omdat lavasplit dus warmte goed opneemt), zoals cactussen en andere succulenten;
• rondom planten en bomen die absoluut geen stilstaand water verdragen bij de stam (zoals yucca’s).

Lavasplit big bag kopen

Hieronder vind je een goede aanbieder van lava split die ze in bigbags verkopen:

Vulcastrat: een perfecte mix

Vulcastrat is een speciaal samengestelde mix op basis van lavagesteente, vaak gemengd met zeoliet, puim en soms ook kleiballen.

Het grote voordeel van vulcastrat is dat het water vasthoudt in de korrels, zonder heel drassig te worden. Ook blijven voedingsstoffen goed beschikbaar door de toevoeging van zeoliet. Hierdoor hoef je minder vaak water te geven én voorkom je er wortelrot mee.

Eigenschappen van vulkastrat

• Zeer fijne, gelijke korrels;
• Hoge wateropname en -afgifte;
• Zorgt voor een goede luchtcirculatie in de potgrond;
• Stabiliseert de bodem;
• Is rijk aan mineralen;
• Werkt als een goede buffer voor voedingsstoffen voor planten.

Vulcastrat is verder ook pH-neutraal, geurloos én herbruikbaar.

Vulcastrat is onder andere geschikt voor

• Orchideeën
• Anthuriums
• Calathea’s
• Alocasia
• de aanplant van een palmboom buiten;
• Bodemverbetering van zware kleigrond;
• Groene daken;
• Verticale tuinen;
• En alle andere planten en bomen waarbij een stabiel, luchtig substraat belangrijk is.

Vulkastrat kopen

Hieronder vind je enkele opties waar je vulcastrat kopen kunt:

Wanneer gebruik je wat?

De keuze voor een specifieke vorm van lava hangt af van je plant, je bodem en je doel. Wil je de structuur van je tuin verbeteren en het bodemleven activeren? Dan is lavameel je beste vriend. Wil je vetplanten of bonsai meer lucht geven? Ga voor bims. Heb je potplanten die gevoelig zijn voor wortelrot? Dan zijn lavakorrels of vulcastrat ideaal.

Wil je weten welke planten en bomen lavastenen in de grondmix kunnen gebruiken? Alle recepten voor het maken van je eigen potgrond vind je in onderstaand artikel: