NPK plantenvoeding

NPK staat voor Stikstof (N), Fosfor (P) en Kalium (K). Dit zijn de 3 belangrijkste voedingsstoffen die planten en bomen nodig hebben om gezond te groeien. Maar wanneer en hoe gebruik je deze meststoffen?

In dit artikel ontdek je onder andere:

• hoe je een tekort aan stikstof, fosfor of kalium herkent;
• welke symptomen wijzen op een overbemesting met N, P of K;
• een lijstje met de juiste NPK-verhoudingen per plantensoort (voor als je kant-en-klare NPK plantenvoeding wilt gebruiken).
• linkjes naar goede merken die NPK verkopen.

Stikstof (N): waarom hebben je planten een stikstofrijke meststof NPK nodig?

Wat doet stikstof precies?

Zonder stikstof zouden je planten en bomen er heel treurig en slapjes bij staan. Stikstof hebben ze namelijk nodig voor de groei van de bladeren, bloemen en stengels. Ook speelt het een hoofdrol in de fotosynthese: dat is het proces waarmee planten licht omzetten in energie.

Je kunt stikstof voor planten daarom ook wel zien als een soort fastfood/snelle koolhydraten: het geeft de plant of boom snelle energie.

Hoe herken je een tekort aan stikstof bij je planten?

Een tekort aan stikstof herken je meerdere signalen:

• De onderste bladeren worden meestal als eerste gelig of groengeel. Die gele vlek begint in het midden van het blad;
• De geelverkleuring wordt vervolgens steeds groter, de bladnerven worden ook geel, en het breidt zich uit tot aan de stengel toe;
• De stengels van sommige planten kunnen ook donkerder gaan kleuren, en dan specifiek een roodachtige kleur;
• De plant of boom groeit minder snel dan je zou mogen verwachten;
• Uiteindelijk stopt het gewas helemaal met groeien en laat ie ook z’n blaadjes vallen.

Wanneer een plant kampt met een tekort aan stikstof, zie je dat het bladgroen langzaam maar zeker verdwijnt. De onderste bladeren veranderen als eerste in een bleke, gele tint, waarna deze verkleuring zich als een olievlek over het hele blad uitspreidt. Alsof de plant langzaam leegloopt.

Wat als je teveel stikstofrijke meststof geeft aan je planten?

Zoals eerder aangegeven kun je stikstof voor planten vergelijken met fastfood om de honger snel te stillen. Maar net zoals mensen niet te veel fastfood moeten eten, leidt een teveel aan stikstof bij planten óók tot gezondheidsproblemen:

Daarom is het ook geen goed idee om té enthousiast te strooien met NPK korrels die een hoog gehalte aan stikstof bevatten. Het is zeg maar vergelijkbaar met dat je graag gezond wilt eten, terwijl er steeds taart onder je neus wordt geduwd.

Uiteindelijk verzwakt de plant dan namelijk en krijgt het last van plagen, zoals luizen.

Maar dat is hoe het dan in the end afloopt met je groene vriend. Hoe je een overdaad aan stikstof herkent in het begin is zo:

Je plant of boom:

• gaat explosief groeien, maar: de bladeren worden daarbij bijvoorbeeld heel raar lang; of dik/sappig; of veel donkergroener dan gebruikelijk voor het plantensoort;
• maakt vooral nieuwe bladeren aan, en maar weinig/geen nieuwe bloemen of vruchten;
• krijgt enorm lange stengels.

En het eindigt er dus mee dat de plant/boom ziek en zwak wordt en daarmee allerlei ongedierte aantrekt en/of wortelproblemen krijgt.

Stikstof voor planten kopen

Als je een stikstofrijke meststof wilt kopen, dan gebruik je daarvoor bloedmeel. Wil je eerst meer weten over het gebruik van bloedmeel? Lees dan dit artikel over bloedmeel.

Wil je meteen graag bloedmeel kopen? De opties hieronder zijn de meest populaire en verkochte merken (zelf gebruiken we altijd Ecostyle of DCM bloedmeel):

Fosfor (P) in NPK plantenvoeding

Wat doet Fosfor precies?

Je kunt fosfor (‘Phosphor’), of Fosfaat, zien als de basisvoeding voor planten. Net zoals (de meeste) mensen ook hun standaard portie langzame koolhydraten en groenten nodig hebben om de bloedsuikerspiegel en dergelijke stabiel te houden. Fosfor doet dit voor planten en bomen.

Fosfor heeft allerlei gezondheidsfuncties voor planten en bomen, waaronder deze:

• Het zorgt ervoor dat de plant of boom zijn vruchten en/of zaden goed kan laten groeien;
• Fosfaat zorgt er daarna ook voor dat eetbare vruchten (appels, vijgen, etc) goed rijp kunnen worden;
• Verder zorgt het ervoor dat er een sterk wortelstelsel aangemaakt wordt;
• Phosphor zorgt voor een stabiele energiehuishouding van de plant.

Hoe herken je een tekort aan fosfor bij je planten?

Een plant met te weinig P krijgt deze symptomen:

• Hij heeft bladeren die er niet frisgroen uitzien, maar die eerder donkergroen tot zelfs paars gekleurd zijn. Met name de oudere bladeren zullen donkerder groen en/of paars verkleuren. Bij sommige planten misschien ook een wat roodachtige verkleuring erbij;
• Als het een eetbare plant of boom is, dan produceert ie opeens een stuk minder of helemaal geen vruchten. Je zult dus zien dat je oogst ineens erg tegenvalt;
• Ook groeien er misschien veel minder blad aan dan normaal;
• De bladeren kunnen misvormd worden en/of verschrompelen;
• Sommige planten groeien helemaal niet meer, dus die houden korte, slappe stengeltjes;
• Omdat het gewas uiteindelijk verzwakt, trekt het makkelijker ongedierte zoals luizen aan.

Een fosfor tekort herken je onder andere aan de onderste bladeren die heel donkergroen verkleuren, en daarbij vaak ook paars uitslaan.

Wat gebeurt er als je plant teveel fosfor opneemt?

Als je teveel plantenvoeding met fosfaat erin geeft, dan wordt het te moeilijk voor de plant om de andere voedingsstoffen op te nemen. Dat komt doordat fosfaat niet makkelijk uit de bodem spoelt en dan hoopt het op.

Het is vergelijkbaar met alsof je steeds Chinees eten eet: veel mensen krijgen daarna een opgeblazen gevoel, alsof je veels teveel hebt gegeten. Misschien herken je dat wel. Je hebt daarna dan ook absoluut geen behoefte meer aan ander eten.

Een teveel aan fosfaat doet dit soms ook bij planten.

Dat kan vervolgens tot verschillende problemen leiden die te maken hebben met andere voedingstekorten van de plant die op zo’n moment specifiek ontstaan.

Fosfaat mest kopen

Een meststof rijk aan fosfor is beendermeel. Het is organisch en daardoor vaak beter op te nemen dan chemische meststoffen.

Wil je meer weten over beendermeel? Lees dan dit artikel over het gebruik van beendermeel.

Wil je graag beendermeel toevoegen aan je samenstelling van NPK plantenvoeding? Hieronder kun je goede merken van fosfaat mest kopen:

Kalium (K) in de NPK meststof

Wat doet Kalium precies?

Deze voedingsstof helpt planten en bomen onder andere bij de: 

• Weerstand: het zorgt ervoor dat jouw planten sterk blijven staan en daardoor beter tegen ziektes en plagen kunnen;
• Wateropname: kalium zorgt voor een efficiënte waterhuishouding.
• Ontwikkeling van bloemen: het zorgt voor meer bloemen en vruchten in je tuin.

Tekenen van een tekort aan kalium bij planten

In het algemeen: vooral op zonnige dagen verwelken planten direct, omdat het tekort ze zwak maakt. Ditzelfde zie je dan ook snel gebeuren bij andere weersveranderingen. Bijvoorbeeld dat de temperatuur opeens even wat lager is. Voor een gezonde plant zou dat niet veel uit moeten maken, maar een zwakke plant met kaliumtekort legt dan gauw het loodje.

Andere meer specifieke symptomen van een kaliumtekort zijn:

1. Bruine bladranden
   Bruine bladranden kunnen wijzen op onvoldoende K-niveaus.
2. Krullende bladeren Als de bladeren raar gaan opkrullen, dan duidt dit ook vaak op een kalium tekort.
3. Plant wordt slapper
   Omdat de celwanden van de plant dunner worden, wordt de plant slapper. De stengels knakken dan bijvoorbeeld sneller en de wortels ontwikkelen zich niet meer zo.

Een kalium tekort bij je plant herken je onder andere door de bruine bladranden die uiteindelijk ook helemaal verdrogen en afbrokkelen. Ook kunnen ze gaan opkrullen. 

Gevolgen van een teveel aan kalium

• Gele bladeren: de plant kan moeite krijgen met het opnemen van magnesium. En bij een magnesiumtekort kunnen de plantbladeren geel verkleuren.
• De plant groeit langzamer en blijft klein.
• Zie ook dit artikel over de kalium-oorzaken van gele bladeren bij planten.

Kalium meststof kopen

Om het kaliumgehalte weer op peil te brengen, gebruik je Vinassekali of tuinpotas:

Samengestelde NPK meststof kopen

Naast de afzonderlijke meststoffen die 1 specifieke voedingsstof bevatten (Stikstof, fosfaat of kalium), kun je ook NPK plantenvoeding kopen die deze 3 voedingsstoffen in specifieke verhoudingen bevatten. De NPK-waarden van deze plantenvoedingen zijn dan speciaal afgestemd op het soort plant of boom.

Lijstje: welke NPK-verhoudingen voor welke planten en bomen?

Welke plant heeft welke NPK-verhouding nodig? Hieronder ontdek je wat van die speciale NPK-plantenvoedingen. De links zijn naar goede merken die deze NPK-samenstellingen verkopen.

Olijven, vijgen en citrus: NPK(Mg) 6-4-10(2)

Palmen voeding: NPK 8-3-7 

Microgranulaat voor kweek groeifase: NPK 20-20-20

Microgranulaat voor kweek wortelfase: NPK 10-52-10

Hydrocultuur: NPK 4-3-7

Yucca Rostrata NPK 8-8-7

Lepelplant: tussen de 10-10-10 en 20-20-20 (Fosfor is het belangrijkste) / we raden de slow release cacti plant food van Sybotanica aan met een NPK van 11-11-19. Bol heeft ook een optie met een product van meststof NPK 20-20-20.